Hoe kun je teams verantwoordelijkheid leren nemen? In elke organisatie zijn teams immers de drijvende kracht achter succes. Waarom presteren sommige teams beter dan andere als het gaat om deadlines, doelen en omzet?
Dit heeft alles te maken met hoe verantwoordelijkheid wordt gecreëerd en gedragen binnen teams. Het verschil tussen straffen en belonen heeft hierin een cruciale rol.
De balans tussen compassie en verantwoordelijkheid
Leidinggevenden moeten altijd laveren tussen compassie voor werknemers en het halen van harde resultaten. Tijdens de pandemie lag het accent op empathie: organisaties boden meer flexibiliteit en ondersteuning voor de geestelijke gezondheid om werknemers door moeilijke tijden te helpen. In de tijd daarna, met inflatie en economische druk, is de focus weer meer op de resultaten komen te liggen. Het stellen van deadlines, het behalen van doelstellingen en het verhogen van de omzet werd weer belangrijker.
Dit plaatst leidinggevenden vaak voor een dilemma. Moeten ze kiezen tussen zorg voor hun mensen of voor het behalen van resultaat? Of kan dit ook samen gaan?
De kracht van verantwoordelijkheid als groeikans
Onderzoek laat zien dat verantwoordelijkheid op twee manieren kan worden benaderd:
- Als bestraffende verantwoordelijkheid. Mensen worden op wat fout gaat afgerekend. Dit leidt vaak tot een cultuur van angst en schuld.
- Als uitdaging. Mensen worden aangemoedigd om verantwoordelijkheid te nemen, als kans om te groeien en te leren van fouten.
Leidinggevenden die voor verantwoordelijkheid als uitdaging kiezen, creëren een cultuur die gericht is op groei. Een cultuur waarin medewerkers en teams niet alleen de resultaten willen halen, maar ook risico’s durven nemen, van hun fouten leren en zich zo blijven ontwikkelen.
Hierdoor ontstaat een omgeving waarin werknemers graag verantwoordelijkheid willen nemen, omdat ze begrijpen dat het hen verder helpt.
Drie gewoontes die het nemen van verantwoordelijkheid stimuleren
Volgens het NeuroLeadership Institute zijn er drie gewoontes cruciaal voor leidinggevenden die het nemen van verantwoordelijkheid door hun team willen stimuleren.
- Denk vooruit. Loop op mogelijke scenario’s vooruit en communiceer deze duidelijk aan je team. Het gaat erom dat het team een mentaal beeld krijgt over wat er kan gebeuren en hoe obstakels overwonnen kunnen worden. Door vooruit te denken en verwachtingen helder te maken, bereid je het team beter voor op uitdagingen.
- Laat voorbeeldgedrag zien. Verantwoordelijkheid nemen betekent ook het nakomen van verplichtingen. Leidinggevenden die voorbeeldgedrag vertonen en zich aan hun afspraken houden, wekken vertrouwen op in hun team. Dit versterkt de samenwerking en voorkomt dat onduidelijke verwachtingen leiden tot frustratie.
- Veranker oplossingen. Fouten maken is onvermijdelijk. Het verschil zit in hoe het team en haar leidinggevende hierop reageren. Als je de nadruk legt op het vinden van oplossingen in plaats van op de schuldvraag, creëer je een omgeving waarin werknemers niet bang zijn om fouten te maken en elkaar ondersteunen bij het oplossen ervan.
Lees ook: Versterken wat werkt in teams
Verantwoordelijkheid nemen zonder angst te creëren
Het krijgen van verantwoordelijkheid hoeft geen angst te creëren. Als verantwoordelijkheid tenminste voor groei, samenwerking en vertrouwen staat. Teams die deze benadering omarmen, zijn beter in staat om effectief samen te werken, open en eerlijk naar elkaar te zijn en fouten te zien als kansen voor verbetering.
Als leidinggevenden vooruitdenken, hun verplichtingen nakomen en oplossingen verankeren, ontwikkelen ze teams die verantwoordelijkheid als een waardevolle uitdaging zien. Deze teams zijn niet alleen beter in het behalen van doelen, maar ook in het groeien als individuen en als collectief. Zo ontstaat een cultuur waarin presteren, leren en welzijn hand in hand gaan.
Het is kortom mogelijk om een balans te vinden tussen zorgen voor werknemers en het halen van resultaten. Teams die deze balans vinden voelen zich betrokken en werken efficiënter samen, met betere resultaten als gevolg.